Kalkulator B2B - ile naprawdę zostaje Ci z faktury?

Jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce może rozliczać PIT na trzy sposoby: ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, podatkiem liniowym albo według skali podatkowej. Różnią się przede wszystkim tym, od czego liczony jest podatek - i to decyduje, która forma się opłaca.

Ryczałt opodatkowuje przychód, czyli sumę wystawionych faktur bez odejmowania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności - dla usług programistycznych (PKWiU dział 62) to zwykle 12%, dla części usług IT (np. helpdesk, administrowanie siecią) może to być 8,5% (więcej o tym rozróżnieniu niżej). Nie odliczysz kosztów prowadzenia firmy od podstawy opodatkowania, ale możesz pomniejszyć ją o zapłacone składki społeczne w całości oraz o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Sama stawka jest przy tym niska, a rozliczenia proste: jedna ewidencja przychodów, brak amortyzacji, brak KPiR.

Podatek liniowy opodatkowuje dochód (przychód minus koszty) stałą stawką 19%, niezależnie od jego wysokości. Możesz odliczyć realne koszty firmy (sprzęt, biuro, leasing, podwykonawców), co ma znaczenie, gdy koszty są wysokie. Brak kwoty wolnej od podatku i brak drugiego, wyższego progu to jego wada przy niższych dochodach, ale zaleta przy wysokich: stawka nie rośnie wraz z dochodem tak jak na skali.

Skala podatkowa to klasyczne rozliczenie znane z etatu: 12% do 120 000 zł dochodu rocznie, 32% od nadwyżki, z kwotą wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł rocznie (dzięki miesięcznej kwocie zmniejszającej podatek). Dla kontraktora B2B skala bywa opłacalna przy niższych dochodach albo gdy korzysta ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem - ale powyżej progu 120 000 zł dochodu rocznie efektywne obciążenie rośnie szybciej niż na liniowym.

W praktyce wybór zależy od trzech rzeczy: wysokości przychodu, udziału realnych kosztów w tym przychodzie i tego, czy korzystasz z ulg (IP Box działa tylko z liniowym lub skalą, nie z ryczałtem). Nie ma jednej odpowiedzi uniwersalnej dla wszystkich kontraktorów IT - dlatego ten kalkulator liczy wszystkie trzy formy równolegle i pokazuje, która wygrywa przy Twoich liczbach, a nie przy uśrednionych założeniach z bloga.

Formę opodatkowania zgłasza się (lub zmienia) do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, standardowo do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu osiągnięcia pierwszego przychodu w danym roku podatkowym - w trakcie roku zmiana formy nie jest już możliwa (poza nielicznymi wyjątkami opisanymi w FAQ poniżej). Warto więc traktować ten wybór jako decyzję na cały rok, nie na kwartał.

Od reformy Polskiego Ładu składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania i nie jest już jedną stałą kwotą dla wszystkich przedsiębiorców. Poniżej zasady obowiązujące w 2026 roku, dokładnie takie, jakie liczy ten kalkulator.

Na ryczałcie składka jest progowa i zależy od przychodu narastająco od początku roku (a dokładniej - od przychodu z poprzedniego miesiąca): do 60 000 zł przychodu rocznie płacisz 498,35 zł miesięcznie, w przedziale 60 000 zł–300 000 zł to 830,58 zł, a powyżej 300 000 zł - 1 495,04 zł. Progi są stałe kwotowo (nie procentowe), więc nie trzeba nic dodatkowo liczyć poza sprawdzeniem, w którym przedziale mieści się Twój przychód narastający.

Na liniowym składka to 4,9% dochodu (przychód minus koszty minus zapłacone składki społeczne) z poprzedniego miesiąca, z ustawowym minimum 432,54 zł miesięcznie - w pierwszym miesiącu działalności w danym roku zawsze płacisz minimum, bo nie ma jeszcze dochodu z poprzedniego miesiąca do policzenia. Dodatkowo na liniowym możesz odliczyć zapłaconą składkę zdrowotną od podstawy opodatkowania (dochodu), ale odliczenie jest limitowane rocznym pułapem - w 2026 roku wynosi on 14 100 zł (limit ogłasza Minister Finansów obwieszczeniem, więc zmienia się co roku).

Na skali podatkowej zasada wyliczania jest identyczna jak na liniowym, tylko stawka jest wyższa - 9% dochodu, z tym samym minimum 432,54 zł miesięcznie. Różnica: na skali składki zdrowotnej w ogóle nie odliczysz od podstawy opodatkowania - to jedna z rzeczy, która odróżniała skalę od liniowego jeszcze przed Polskim Ładem i pozostała bez zmian.

Co ważne dla przepływów: składka zdrowotna na liniowym i skali jest liczona od dochodu z miesiąca poprzedniego, więc realnie "goni" Twoje wyniki z jednomiesięcznym opóźnieniem. Dobry miesiąc podnosi składkę dopiero w kolejnym rozliczeniu, a nie od razu, a ryczałtowa składka progowa działa inaczej: raz ustalony próg na dany rok (na podstawie przychodu narastająco) obowiązuje aż do jego przekroczenia i nie resetuje się co miesiąc w dół.

Wszystkie te reguły - progi ryczałtu, procenty, minimum i limit odliczenia - kalkulator bierze bezpośrednio z parametrów na 2026 rok, więc liczby powyżej są dokładnie tymi, których używa do wyliczenia Twojego wyniku, a nie orientacyjnym przybliżeniem.

Dla kontraktorów IT na ryczałcie najczęściej w grę wchodzą dwie stawki: 12% i 8,5%. Różnica bierze się z klasyfikacji PKWiU wykonywanej działalności (tej samej, która trafia do CEIDG i na fakturę), a nie z tego, "jak trudna" jest praca ani ile zarabiasz.

Stawka 12% dotyczy usług związanych z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie oprogramowania i sprzętu komputerowego - w praktyce większości pracy programistycznej sklasyfikowanej w dziale PKWiU 62: pisanie, modyfikowanie, testowanie i wdrażanie oprogramowania (62.01.Z), doradztwo związane z oprogramowaniem (62.02.Z) w części dotyczącej doradztwa co do samego kodu i architektury, zarządzanie urządzeniami informatycznymi. Większość backend/frontend/fullstack developerów pracujących na kontrakcie B2B mieści się właśnie tutaj.

Stawka 8,5% dotyczy działalności usługowej, która nie jest bezpośrednio tworzeniem czy doradztwem programistycznym, choć bywa wykonywana przez osoby z branży IT - typowe przykłady to pomoc techniczna i helpdesk (wsparcie użytkowników, obsługa zgłoszeń), administrowanie siecią i systemami informatycznymi bez tworzenia oprogramowania, czy niektóre usługi przetwarzania danych. Te czynności często mieszczą się poza działem 62 PKWiU (np. w dziale 63 albo w "pozostałej działalności usługowej"), dla której ustawa o ryczałcie przewiduje niższą stawkę.

Granica bywa nieoczywista w praktyce - kontrakt opisany jako "wsparcie IT" może obejmować zarówno czynności programistyczne (12%), jak i czysto administracyjne czy helpdeskowe (8,5%), a jedna umowa czasem miesza oba rodzaje pracy. Fiskus patrzy na faktyczny charakter wykonywanych czynności, nie na nazwę stanowiska w umowie z klientem czy tytuł na LinkedInie.

Jeśli Twoja praca nie jest jednoznacznie "pisaniem kodu", warto to sprawdzić przed wyborem ryczałtu jako formy opodatkowania - nieprawidłowo zastosowana niższa stawka to ryzyko dopłaty podatku i odsetek przy kontroli. Najpewniejsze źródła to: klasyfikacja PKWiU nadana przez GUS (można wystąpić o opinię klasyfikacyjną), interpretacja indywidualna Dyrektora KIS dla Twojego konkretnego zakresu obowiązków, albo konsultacja z księgowym, który zna specyfikę branży IT. Ten kalkulator pozwala policzyć obie stawki, żeby zobaczyć różnicę w kwotach - ale nie rozstrzyga, która stawka Ci przysługuje.